KLAROS TALANINA TURİZMCİ TEPKİSİ

Antik dünyanın en büyük üç kehanet merkezinden biri olan, İzmir İli Menderes ilçesi Özdere beldesine bağlı Ahmetbeyli Köyü sınırları içindeki üç bin yıllık Klaros Apollon Tapınağı’nın yanıbaşında taş ocağı açılması girişimine yerel halk, Özdere Belediyesi ve Klaros Kazı Başkanı Prof.Dr Nuran Şahin’den sonra sivil toplum örgütleri ve turizmcilerden de sert tepki geldi.

Kuşadası Turist Rehberleri Derneği (KURED) yöneticileri, TÜRSAB üyesi seyahat acenteleri temsilcileri ve çevre gönüllüleri ve yerel tarih araştırmacılarından oluşan heyet, yerinde incelemelerde bulunup yöre halkı, Özdere Belediyesi Avukatı ve Kazı Başkanı Prof.Dr Nuran Şahin’le görüştükten sonra, taş ocağı işletme müsadesinin iptali için açılacak davalara müdahil olmaya karar verdi. Turist Rehberleri Derneği (KURED) Başkanı Ali Karapınar, “Aslında bölge için en doğru ve hayırlı olanı, tüm havzanın  birinci derece arkeolojik ve doğal sit alanı ilan edilmesidir” dedi.

85 yaşınadaki Selanik göçmeni Mehmet Pala ise "Evvelâ halk sağlığı var, taş ocağı açılırsa buranın havası, doğası yok olacak" dedi. Kendini bildi bileli Ahmetbeyli'de yaşadığını belirten Mehmet Dede, "Ne mutlu bana ki Atatürk'ün memleketinde doğmuşum. Ama O bu günleri görseydi kemikleri sızlardı. Zira, çamları, ormanı, arazisi yok edilen bir köyde köylü de yok olacaktır" diye konuştu. Taş ocağı alanının köyün tapulu arazisinden daha büyük olduğuna dikkati çeken Mehmet Pala, "Taşçılar,  ocağın yola 3 km mesafede olduğunu söylemişler, oysaki sadece üç yüz metre mesafede" dedi.

Sayet Claros'ta taş ocağına müsade edilirse, Ahmetbeyli ve Çile köylerinin sırtını dayandıkları dağlar birkaç sene içerisinde Kuşadası'nda Kubetaş taş ocağının neden olduğu felaket ile tanışacaklar. (Resimleri büyütmek için üzerlerine tıklayın)

Tapınağın yakınında bulunan Ahmetbeyli ve Çile Köyü sakinlerinin başlıca geçim kaynağının organik tarım ve yeni yeni gelişmekte olan turizm olduğunu kaydeden Kuşadası Turist Rehberleri Derneği KURED Başkanı Ali Karapınar ise, taş ocağının bu iki kaynağı da kökünden kurutacağını savundu.  Havzada 130 bin mandalina ve 6 bin zeytin ağacı olduğuna dikkati çeken Karapınar, turizmcilerin “Ahmetbeyli Yolu” olarak bildikleri yolun, İzmir Adnan Menderes Havalimanı’na gelen turistlerin Özdere ve Kuşadası’na geliş-gidiş transferlerinde kullanılan çok önemli bir turistik güzergâh olduğuna dikkati çekerek, “Bu güzergâhın insan ruhunu dinlendiren doğal güzelliği Adnan Menderes Havalimanı’nda karşıladığımız ve yine oradan ülkelerine uğurladığımız misafirlerimize verdiğimiz en anlamlı “Hoş geldiniz” ve “Güle güle” mesajlarıdır.  Bu yol, her gün yüzlerce kamyonun kullanımına açılınca, turistik amaçlı kullanımı sona erecek, grup ziyaretleri ile yeni yeni tanışan Klaros  Kehanet Merkezi de daha doğmadan katledilen bir kültür mirası olarak tarihe geçecek. İki günde bir 100 kilo dinamit kullanılarak gerçekleştirilecek patlamalar 3.6 büyüklüğünde depreme eşdeğerde sarsıntı yaratacak, Klaros’ta taş taş üzerinde kalmayacak, yöre halkının psikolojisi bozulacak, bölgede yazlığı olan Türkler mülklerini satıp kurtulmak isteseler bile alıcı bulamayacaklar” diye konuştu. Taş ocağının, Klaros Tapınağı’nın inşasında ve paha biçilmez değerdeki heykellerinin yapımında kullanılan mermerin çıkarıldığı antik ocakları da kapsayan 100 hektar alana kurulacağına dikkati çeken Karapınar, “Bunun için binlerce ağaç kesileceği, taş ocağı eteklerinde, yolun kenarına beton santrali inşa edileceği ve günde 2 bin 835 ton malzemenin 160 iş makinası ve kamyonla taşınacağı bilgisini aldık. Bölgenin kültür mirasına, doğasına, insan kaynaklarına ve ekonomisine yönelik bu büyük katliamı önlemek için, başta TÜRSAB olmak üzere,  konuya duyarlı tüm sivil toplum örgütleri el ele vererek firmanın maden arama ve işletme ruhsatının iptali için hukuk mücadelesinde yer almalıdırlar” dedi.  

Turist Rehberleri Derneği’nin birinci görevinin üyelerine  iş bulmak olması  gerekirken, göreve geldikleri  2005 yılından beri işi gücü bir yana bırakıp,  kültür mirasımıza, doğal kaynaklarımıza ve insan kaynaklarımıza kasteden girişimlerle mücadeleyi adeta aslî görev edindiklerini kaydeden Karapınar “Zira, gün geçmiyor ki bizlerin ekmek kapımız olan kültürel ve meslekî coğrafyamızda kültür, doğa ve insan kaynaklarına yönelik yeni bir tehdit ortaya çıkmasın.  Torbalı’da Metropolis antik kenti eteklerinde organize sanayi bölgesi kurulmak istenmesi,  Yatağan’da, Lagina Hekate Kutsal Alanı yakınında, sanki birincisi yeterince ölüm kusmamış gibi, ikinci bir termik santral inşa edilmek istenmesi, Kaz Dağları’nda  yürütülen altın arama sondajları, Pamukkale Hierapolis antik kentinde Turizm Danışma Bürosunun boşaltılarak yerine “yiyecek içecek tesisi” yapılmak istenmesi, millî parklarda “Alan Kılavuzluğu” adı altında, turist rehberliği mesleği ile bağdaşmayan bir uygulamanın hayata geçirilmesi gibi, cennet vatanımızı ve hayatımızı cehenneme çevirmeye yönelik, girişimlerin karşısında olmak dün ve bugün olduğu gibi yarın da birinci görevimiz olacak”diye konuştu. 

Köylüler KURED heyetinin sorularını yanıtladı

Rumlardan kalma karakol binası

Karakol binası girişinin merdiven basamakları anti Klaros'tan devşirme taşlardan oluşturulmuş

Ahmetbeyli, eski adı "Gâvurköy" olan bir Rum köyü. Burada güllerin hakimiyeti göze çarpıyor. Hatta köylüler "Gül" ü konu edinen bir de şarkı (dikkatinizi çekeriz: "Türkü" değil, "Şarkı") bestelemişler. İlk dizeleri şöyle: 
"Güller arasında seni bensiz gören olmuş...
Dydum ki o güzel gözlerini çok seven olmuş..."

Klaros’un Yeri ve Coğrafi Konumu

Kutsal Alanın Lokalizasyonu ve Kazıların Tarihçesi:

İ. Ö. XII. yüzyılda kuruluşundan İ .S. IV, yüzyılda terk edilişine değin bir “Bilicilik Merkezi“ olarak işlev yapmış olan Kutsal Alanın lokalizasyonu C. Schuchhardt tarafından 1886 yılında yapılmıştır. Schuchhardt’ın ardından Ales vadisindeki araştırmalar 1904 yılında Th. Macridy Bey tarafından başlatılmıştır. Macridy Bey, 1907 yılında Kutsal Alanda alüvyal dolgudan yüzeyde kalabilen tek sütunun aşınmış yüzeyinden, kutsal alanı saptamış ve sondaj yaparak kanıtlamıştır. Ancak Klaros’daki ilk bilimsel kazı Th. Macridy ve Ch. Picard tarafından 1913 yılında başlamış ve bu kazı döneminde Güneydeki Propylon ve doğusundaki büyük eksedra ile 125 yazıt bulunmuştur. Birinci Dünya savaşının başlaması nedeni ile kazı terk edilmiştir.

Klaros’un ikinci. dönem kazıları 1950 yılında epigraf L. Robert tarafından başlatılmış, 1961 yılına değin devam eden kazılarda, bugün ayakta olan Apollon Klarios, Artemis Klaria Tapınakları ve Apollon, Artemis ve Leto’nun anıtsal kült heykelleri ile doğudaki sunakları, kutsal yolun batısında yer alan onur yazıtları, güneş saati ve koltuk  gün ışığına çıkarılmıştır.

 Kutsal Alandaki üçüncü dönem kazıları J. De La Genière tarafından 1988 yılında başlatılmıştır. Bu dönemde mimari eserler olarak Apollon ve Artemis’e adanmış olan erken Arkaik, geç Arkaik ve Hellenistik sunaklar çok zengin sunularla, pişmiş toprak figürinler (1500 adet ) ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca ender eserlerden olan iki mermer Arkaik Kuros heykeli, Hellenistik döneme tarihlenen birçok mermer heykel başları ve ünik eser olan yüz adet hayvan bağlama blokları Hekatomb bulunmuştur.

Apollon Klarios Bilicilik Merkezinin Tarihsel Gelişimi

Apollon Klarios Kutsal Alanının Anadolu ve Dünya Arkeolojisindeki Önemi

Tüm tanrılara çok sayıda hayvan kurban edildiği antik yazarlardan biliniyor. Ancak diğer tanrılardan farklı olan Apollon  bir Hekatombaios’tu. Birçok kentte bu ayda Hekatombaion Bayramları kutlanıyor ve tanrıya aynı anda yüz hayvan özellikle de boğa kurban ediliyordu.

Klaros Kutsal Alanında bulunmuş olan Hekatomb ilk arkeolojik kanıt olmaktadır.

-Tapınağının Krepisi (basamakları)  dahi yazıtlı (Apollon Klarios Tapınağı) olan Ünik Kutsal Alandır.

2001-2003 yılı buluntularından örnekler