Karia bölgesinin önemli merkezlerinden biri olan Nyssa dik bir boğazın iki yanına kurulmuş, romantik görünümlü bir antik kenttir. Arazinin topografik yapısına uygun olarak kentteki yapılar, meydan ve sokaklar, tonozlu altyapılarla desteklenerek inşa edilmiştir. Antik çağlardaki kentsel planlama açısından bu ustalık önemli ve etkileyicidir. Kent ile ilgili en önemli bilgileri yaşamının büyük bir bölümünü Nyssa’da geçiren coğrafyacı Strabon ile tarihçi Stephanus’dan almaktayız. Stephanus kentin M.Ö 3. yüzyılın ilk yarısında, Anthymbra adlı daha eski bir yerleşmenin yerinde, Seleukos’un oğlu I. Antiochos Soter (M.Ö. 281-261) tarafından eşi adına kurulduğunu belirtir.  Nyssa özellikle Anadolu'daki Roma döneminde çok gelişmiş ve kültürel yönden ilerlemiştir. Ünlü coğrafyacı ve gezgin Strabon (M.Ö 63 - M.S 21) Nyssa'da eğitim görmüştür. Antik kente, Sultanhisar ilçe merkezinden geçen yaklaşık 3 km'lik bir asfalt yolla ulaşılır. Zamanında 40 bin kişinin yaşadığı tahmin edilen antik kentte tiyatro, en iyi korunmuş yapılardan biridir. Diğer binalar arasında kent meclisi binası, kütüphane, gymnasium, stadyum, agora, köprüler, Roma dönemine ait hamamlarla Bizans kiliseleri bulunmaktadır. Helenistik döneme ait surların izleri günümüze ulaşamamıştır. Efes'teki Celsus kütüphanesinden sonra antik dönemin en iyi korunmuş kütütphanesi Nyssa'dadır. Antik kentin kutsal alanı, Sultanhisar'ın 7 km batısındaki Salavatlı'da bulunan Akharaka'daki Pluto ve Demeter tapınağıdır. 

KURED'in 22 Mart 2006 Çarşamba günü düzenlediği geziden resimler
Nyssa'yı Yönetim Kurulu Üyemiz Engin Girgin'den dinledik. O gün şansımıza hava çok güzeldi. Vecdi Şerifoğlu antik çağda mühendislik ile ilgili bilgiler aktarıyor

Büyüt

Nyssa Hotel'de çay molası

STADIUM: Strabon’un amphitheater olarak tanımladığı ve bugün sel suları nedeniyle oldukça tahrip görmüş 44X192 mt. ölçülerindeki stadyum 30.000 kişiyi alabilecek kapasitededir.Şİmdilerde görülmeyen batı tribünleri, dere yatağının üzerine inşa edilmiş bir tünelin üzerindeydi.

Tiayatroda grup resmi (büyüt)
Büyüt

Büyüt

Şehir Planı (büyüt)

İhsan Kelhafız planın röntgenini çekiyor

ROMA KÖPRÜSÜ: Stadyum’un kuzey kısmında, derin bir vadi üzerinde bir Roma Köprüsü kalıntısı bulunmaktadır. (büyüt)

Büyüt
Antik kentin içinden geçen köy yolu

Kütüphane Caddesi

Kütüphane (büyüt)

KÜTÜPHANE: M.S. 2. yüzyılda inşa edilen ve iki yada büyük bir olasılıkla üç katlı olan bu yapı, Efes’teki Celcus kütüphanesinden sonra Türkiye’nin en iyi korunmuş ikinci antik çağ kütüphanesidir. Okuma salonunun yüzölçümü 13.40 X 14.80 m’lik bir alanı kaplar. Rulolar ya da yazmalardan oluşan ciltler nişler içinde yapılmış raflara konuluyordu.

Kütüphanede açıklamaları dinliyoruz

Tiyatro friz ve sütun başlıkları
Büyüt

Tiyatro genel görünüm. TİYATRO: İyi korunmuş bu yapı, Roma İmparatorluk Çağı’nda inşa edilmiştir. 12.000 kişilik tiyatronun orkestrası (sahne alanı) 27 mt. çapındadır. Tiyatronun taşınır sahnesinin altında büyük bir havuz vardır. Deniz savaşlarını yansıtan gösterilerde burası su ile dolduruluyordu.
 

Tiyatroda Dionysos frizleri. Tiyatronun sahne yapısının podyumlarında bulunan bağcılık ve şarapçılık tanrısı Dionysos’un yaşamına ait frizler çok önemlidir. Çünkü, Nysa tiyatrosundaki bu frizler Türkiye’deki diğer kabartma frizlere sahip üç antik tiyatronun (Hierapolis, Perge ve Side) en iyi korunmuş durumdakilerini oluşturmaktadır.

Mehmet Tanrıverdi su baskınlarını önleme tünelinde.TÜNEL:Tonozlarla örtülü 100 mt. uzunluğundaki bu tünel, Strabon’un belirttiği gizli yeraltı geçitidir. Bu tünel, Aydın Dağlarından hızla akan sular için bir kanal görevini yerine getiriyor ve aynı zamanda tiyatro önündeki meydanı alttan destekliyordu.
 

Tünelin içinden dışarı bakış

İhtiyarlar Meclisi: BOULETERION: Nysa antik kentinin en iyi korunmuş yapılarından birisi Bouleterion’dur. Strabon bu yapıyı Gerontikon (Yaşlılar Meclisi) olarak tanımlamıştır. 600 ile 800 kişiyi alabilecek kapasitedeki Bouleterion M.S. I yüzyıla inşa edilmiş olup, M.S.II. yüzyılda değişiklik görmüştür

Agora'da açıklamalar dinleniyor:

AGORA: 89X105 mt. ölçülerinde olan ve dört yanı sütunlarla çevrili Agora bir pazar yeridir. Doğusunda ve kuzeyinde İon düzeninde çift sıra sütunların bulunduğu yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkarılmıştır.
 

Agora: detaylar Agora: ionik sütun başlığı Agora: ionik sütun başlığı

Büyüt
Yağmurlardan sonra gittiğimizden, "Erozyon belki birşeyler ortaya çıkarmıştır" ümidi ile tarama yapanlar... ...ve nitekim bulanlar

Agora'nın doğu stoası (büyüt)

 

 
  Agora'daki dev zeytin ağacı  
KAZILAR: Antik Çağ'da büyük öneme sahip olan NYSA' daki arkeolojik kazılar, 1990 yılından başlıyarak Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Muzeler Genel Müdürlüğünün katkılarıyla Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesinden Prof. Dr. Vedat İDİL tarafından yürütülmektedir.
NYSSA FESTİVALİ: Nysa antik kentini, ilçemiz tarihini, doğal güzelliklerini ve Sultanhisar çiftçisinin ürettiği ürünleri başta Türkiye olmak üzere tüm dünyaya tanıtmak amacı ile uluslararası Nysa Kültür ve Sanat Festivali her yıl nisan ayının son haftasında düzenlenmektedir. Festival 3 gün sürmektedir. 1. gün açılış ve çilek yarışması, 2. gün yerli ve yabancı halk oyunları gösterileri ve tiyatro gösterisi, 3 gün piknik, yerli ve yabancı halk oyunları gösterileri ve halk konserleri Nysa antik tiyatroda düzenlenmektedir.
ATÇA FESTİVALİ: Her yıl Mayıs ayının ilk haftasında Uluslararası Atça Çilek, Tarım, Kültür Ve Sanat Festivali kutlanır. Festivalin 1. gününde Açılış ve Çilek Yarışması, Çilek güzeli Yarışması ve Çilekli Pasta Yarışması 2. gün ise yerli ve yabancı halk oyunları gösterileri ve halk konserleri ve havai fişek gösterileri düzenlenir.